محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )
77
تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )
بسى دشوار مىنمود . روايات اسلامى خبر از غزوهء ديگرى مىدهد كه در همان هنگام عبد الله بن فاطمه و منصور بن الافطس در اراضى مسيحيان بدان چنگ زده بودند . از منصور بن الافطس ياد كرديم كه از اراضى مسيحيان به اشبيليه آمد و در حمايت امير المسلمين قرار گرفت . بارى اين دو نيز با غنايم و اسيران بسيار بازگشتند . « 1 » 6 امير المسلمين على بن يوسف پس از بازگشتش از اندلس نزديك به چهار سال در پايتخت خود مراكش درنگ كرد . در اوايل سال 515 ه بهار 1121 م بار ديگر با سپاهى عظيم از قبايل صنهاجه و زناته و مصموده و ديگر قبايل بربر رهسپار اندلس گرديد . گويند سپاهيان او در دفعات قبل كه به اندلس رفته بود از حيث شمار افراد و كثرت سازوبرگ به اين عظمت نبوده است . اين سفر چهارم او به اندلس بود . در باب علل اين سفر روايات مختلف است برخى گويند كه چون على بن يوسف از گرفتار آمدن لشكرش در اندلس خبر يافت ، مخصوصا شكستى كه در كتنده خورده بود ، براى سامان بخشيدن به اوضاع رهسپار آن سامان گرديد « 2 » . ولى علت مهمترى هم بود كه در اكثر روايات به آن اشارت رفته است و آن به وجود آمدن قيامى برضد مرابطين در قرطبه بود . صاحب الحلل الموشيه حادثه را بهطور خلاصه چنين بيان مىدارد كه امير المسلمين ، امير ابو يحيى بن رواده را امارت قرطبه داد . ميان ابو يحيى و مردم قرطبه برخى كشاكشها بود كه منجر به قيام و عصيان مردم شد . و فتنهاى عظيم برخاست و مردم ، قصر والى و خانههاى مرابطين را تاراج كردند و اوضاع سخت درهم افتاد « 3 » . ولى ابن عذارى روايت ديگرى دارد ، از
--> ( 1 ) . ابن عذارى ، البيان المغرب ( اوراق ياد شده كه مؤلف اين كتاب در مكتبة القرويين يافته است ) . ( 2 ) . ابن ابى زرع : روض القرطاس ، ص 106 . ( 3 ) . الحلل الموشيه ، ص 63 .